Kom je mama...?

Kom je mama? Zullen we dwalen..door de tuinen van mijn jeugd...?
Geef me je hand, laten we gaan en duizenden sneeuwklokjes tellen in het gras.
Kuikentjes kijken in het oude kippenhok en dan pompen op de bleek.
Met de lekke gieter sjouwen langs zaaibedden waar we sla en peterselie willen
en ijsbloemetjes langs het pad.
Volg me mama door de sprookjestuin...ons verstoppen tussen groene hagen,
rozen plukken in het perk en druiven, in de kas...
Kom maar mama, het is tijd voor de beiers...ik doe ze in emmers en jij kookt de jam...zo lekker als alleen jij het kan...en Eulalie, maar die is oud.
Zij bakt suukerspekken die we eten op de veranda en ik volg de zwarte kat.
Kom je mama, langs de heg, waar Marie me nestjes wijst van vogels met blauwe spikkeleitjes, klein en teer.
Over schelpenpaden, langs aardbeienrijtjes en bessenstruiken zullen we lopen mama..
In de ochtendzon wanneer de was droogt in de achtertuin...over de stapstenen hinkstap sprong naar de lome middaguren,
waar jij je neervlijen kan onder de treurende wilg...wachtend op de avondzon en de merel de stilte doorbreekt...
Kom maar mama...we zullen niet verdwalen...ik ken de weg nog goed....geef mij je hand, we gaan samen.

duts

We zitten nog even na te praten...mijn zus, zwager en wij.
Vol geschonken glazen wijn met de left-overs van de Paasbrunch op tafel.
Onze ouders zijn al vertrokken, net als de kinderen die ieder al weer hun eigen ding doen.
Samen evalueren we gevieren de geslaagde middag en wat vooraf ging.
"Had pa bij jou ook geïnformeerd?" vraagt mijn zus, "over oma B'?"
Nee.Pa heeft er tegen mij niks over gezegd.
Volgens mijn zus zou de eventuele aanwezigheid van Oma B. toch een belemmering voor mijn vader zijn geweest om vandaag te komen.
Ik begrijp het niet helemaal.
Ik weet dat mijn vader het best kan vinden met oma B. mijn schoonmoeder.
Hij noemde haar zeer onlangs nog een patente vrouw.
"Dat is het hem juist" weet mijn zwager
"Je vader zou zich opgelaten voelen met zo'n 'duts' als je moeder erbij!"
Ik schrik van zwagers woorden...duts!
Duts?...dat is zoooo...
Ik ging er eigenlijk vanuit dat duts een typisch Zeeuws-Vlaams woord is...
Ik was het woord zelfs zowat vergeten.
Het hoort op het schoolplein van mijn jeugd........
Daar praatte je over een duts als iemand uitgemaakt werd voor sukkel.
Van Marie (onze zeer Zws-Vlaamse hulp, zeer belangrijk in mijn kindertijd) begreep ik dat duts eigenlijk een verstandelijk beperkt iemand kan betekenen.
Marie gebruikte de aanduiding nml voor alle mensen die ze simpelweg 'zielig' vond.
Ik ging er dus gemakshalve vanuit dat duts géén ABN zijn kon.
Op zijn voordeligst moest het Vlaams wezen.
En zo klonk het woord duts op eerste Paasdag uit de mond van mijn Zws-Vlaamse zwager zowel vertrouwd als schokkend.
Het blijft door mijn hoofd malen: duts duts...mijn moeder is een duts...
Ik zoek op het web naar de betekenis van duts: onnozel mens, sufferd, stumper, sukkel.....
Wat raakt mij het meest?
De omschrijving van duts...?
De gedachte dat mijn vader zo over mijn moeder zou denken..?
Het feit dat mijn zwager het woord in de mond nam??
Duts...ach toch, arme moeder.

Pasen

"Wat denk jij ervan?" vraagt mijn zus,
"zullen we samen een Paasbrunch organiseren, en pa en ma vragen te komen?"
Ik vind het een goed idee: samen Paasbrunchen. Pa en ma uitnodigen net zo, alleen vrees ik dat ze niet zullen komen.
Mijn moeder zou het geweldig vinden..er eens uit te zijn. Mijn vader echter ziet tegen uitjes op. Waar ik hem probeer over te halen en daarbij alle hulp bied, haakt hij af en trekt hij terug: Kerst 2009...mijn 50ste verjaardag september 2009....familiebijeenkomst juni 2009 enzovoort..
"Je weet niet hoe het is", zegt hij geïrriteerd als ik aandring, want mijn moeder komt immers nog graag onder de mensen.
Met mijn zus bespreek ik zijn weigering om met mijn moeder iets te ondernemen.
Is het echt zo moeilijk? Schaamt hij zich voor haar? Valt het hem zelf zwaar er op uit te gaan en is een vrouw die aandacht behoeft dan net de druppel? Wil hij moeder beschermen tegen ongemakkelijke situaties, vragen en blikken?
Mijn zus en ik denken van alles wat.
Tot mijn verrassing zegt hij toe met Pasen te komen...als het gaat dan hoor, voegt hij eraan toe. Hij houdt duidelijk slag om de arm.
Ik weet, dat hangt niet alleen af van mijn moeders toestand, maar ook van weer en verkeer.
Zondag was het zover: Eerste Paasdag!
Mijn zus en gezin waren al lang en breed gearriveerd, de koffie stond vers klaar en ik hield de klok ongerust in de gaten...
Ze waren laat! Ik zag doemscenario's: onwel geworden, betrokken bij een ongeluk...zoiets dergelijks...
Maar nee, het kwam goed: mijn moeder belde zelf aan en bewonderde mijn keuken.
Ze vergat de gedekte Paastafels waar een uitgebreid buffet klaarstond en als we het niet voor haar neus hadden gezet zou ze vergeten zijn iets van al het lekkers te eten.
Ze verwonderde zich over de kleinkinderen en bekeek met wijs gezicht de foto's op het beeldscherm die deze kleinkinderen haar toonden.
Ze schrok van haar eigen ogen op het portret gemaakt door mijn oudste zoon, maar liet zich geruststellen.
Mijn moeder had een gezellige middag.
Mijn vader was stil en afwezig.
Toen ze vertrokken, een rit van bijna anderhalf uur voor de boeg, bedacht ik dat mijn vader erg moe moest zijn.
Niet alleen het rijden, maar ook de hele aanloop naar het vertrek: Vóór ze eens in de auto zitten: opstaan,wassen, aankleden, ontbijten, tas pakken, jas pakken.Mijn moeder die draait en draalt en dan het huis afsluiten, wegrijden..
Ik voelde me best bezwaard dit mijn vader aan te doen, maar het was het waard.
Toen ze thuis kwamen - opluchting bij ons dat ze veilig waren - belde mijn moeder zelf op. Ze had genoten!
Het was een geweldige middag.

Een lange winter

"Het gaat niet goed met ma, ze ligt op bed"
Mijn vader belt.
Niet met puzzelvraag deze keer...
Hij komt rechtstreeks to-the-point:
Hoe het is met haar en hoe het is met hem...
Het gaat dus niet goed, zo zegt hij.
Ma is in bed gaan liggen en wil er niet uit.
"Het zit tussen haar oren" zegt mijn vader.
De winter duurt lang, het wordt tijd dat mijn moeder de buitenlucht kan proeven
en de zon haar broze lichaam kan verwarmen.
Ze zit al te lang binnen, als de lente komt kan ze naar buiten.
Tussen de 4 muren uit, scharrelen op haar terras.

Mattheus Passion

Zondag is het Palmpasen. Of Passiezondag, zoals ze het bij ons thuis noemen:
De zondag dat de Mattheüs Passion wordt opgevoerd in de St. Baafs van Aardenburg.
Een traditie waarbij ons ouderlijk gezin nauw bij is betrokken. Mijn moeder zat jarenlang in de organisatie: het zgn. "Bachcomité". Mijn vader,zus en ik verleenden hand en spandiensten op de grote dag, met als hoogtepunt enkele koorleden als gast aan tafel in huize G.
Ik bezocht in het verleden alleen de repetities: diepe indruk van Bachmuziek in zo'n grote kerk ....Mijn moeder en mijn zus zaten de lange voorstelling in een volle kerk, zonder comfort, altijd uit. De laatste jaren werd het voor mijn moeder een ware opgave. De harde stoelen, de koude kerk.... haar versleten ruggetje kon dit niet meer verduren...
Vorig jaar ging haar geestelijke gesteldheid behoorlijk meespelen. Mijn zus had de handen vol aan moeder die voortdurend aandacht nodig had en alleen nog maar gesprekken wilde aanknopen met jan-en-alleman en niet vooruit te krijgen was of zelfs kwijt.
Van te voren waren er de twijfels: kan ma dit nog aan? Of beter: kon mijn zus dit nog behappen? We besloten ma nog eenmaal - een laatste maal - de passiezondag te ervaren. Per slot van rekening was ze zich bewust van het evenement en was het toch altijd haar lust en leven geweest. Ze wilde zo graag en natuurlijk: wij gunden het haar zo.
A.s. zondag is weer zover: de Mattheus!
Mijn zus gaat erheen. Niets houdt haar tegen: Ze heeft de liefde voor de
Mattheus van mijn moeder meegekregen, net als de drang er bij te zijn.
Mijn moeder weet dat het zover is.
Ze wil mee....

Zwaar

Ohh, al bijna een maand niet geblogt...niet dat er niks te melden is...oh nee.....
Het is echter een niet zo makkelijke tijd.
Mijn gezondheid is wel eens beter geweest.
Noodgedwongen plaats ik de gedachten aan mijn ouders op een zeker zijspoor.
Met pijn en schuldgevoelens weliswaar.
Echter alle energie is nodig om zelf te overleven.
Na een vorm van burnout in het najaar van 2009, begon ik in 2010 uit de put omhoog te krabbelen.
Maar waar mijn geest zich langzaam - 2 stappen voor 1 stap achteruit, soms zelfs andersom - herstellen kon, wilde mijn lichaam absoluut niet beteren....
Meteen weer full time aan het werk, met zorgen en taken van groot gezin, is dat natuurlijk ook geen haalbare taak...
Alleen het is niet anders. Terug op de werkvloer moet je volle bak gaan:
Je uren draaien en eenmaal thuis gekomen er zijn voor het gezin.
Het valt me zwaar.
Maar het is niet anders.
De wekelijkse zorgtaken voor mijn ouders moet ik laten varen:
Mijn vader moet het met zijn 83jaren zelf rooien en mijn zus doet wat meer.
Voorlopig blijft het even zo.
Ik blijf hopen op spoedig betere tijden....dan wordt het ook weer iets beter voor mijn moeder...

Verdriet

Marcel is overleden. Marcel is familie, Marcel is vriend.
Marcel is de 2e man van mijn moeders nicht.
Mijn moeder miste een zus, in het gezin waarin ze opgroeide stonden 3 broers centraal. Bij haar enkele jaren jongere nichtje vond mijn moeder in haar jeugd een beetje zusjes-gevoel en vriendschap. Marcel kwam later en was meer dan de 2e man van....
Marcel is dood. Ik vertelde het mijn moeder. Ze is aangedaan, ze is verdrietig.
Ik wil haar mee naar de uitvaart. Ze heeft er recht op...
Mijn vader ziet het niet zitten en blijft zelf ook thuis. Hij kan ma niet zo lang alleen laten.
Ik zie geen oplossing en accepteer het zoals het is.
Na de uitvaart bel ik mijn vader om verslag te doen: hij op de hoogte...ik om mijn gevoelens en gedachten te delen.
Mijn moeder neemt op en ik vertel....
Mijn moeder huilt aan de telefoon....ik heb mijn moeder nooit eerder horen huilen....